Een eeuwenoude spirituele traditie die haar oorsprong vindt in India, heeft zich in de afgelopen decennia over de hele wereld verspreid en ongekende populariteit verworven.  Leermeesters, zoals Swami Vivekananda en Swami Paramahansa Yogananda, speelden hierin een belangrijke rol door de filosofie en wijsheid toegankelijk te maken voor een breder publiek. Hadden zij ooit kunnen voorzien hoe dit zich allemaal heeft doorontwikkeld?

Van ‘zweverigheid’ naar miljardenindustrie

Waar yoga en spiritualiteit voorheen vaak nog werden bestempeld als ‘zweverig’, is het tegenwoordig uitgegroeid tot een miljardenindustrie. Van exclusieve yogamerken als Lululemon tot Instagramwaardige retreats waar je duizenden euros mag neertellen om een weekje yoga te beoefenen onder het genot van gezonde maaltijden en een mooi uitzicht. Daar komen nog de talloze yoga teacher trainingen, workshops en certificeringen bij die de huidige ‘yogawereld’ kenmerken.

Gemengde gevoelens

Als yoga docent ervaar ik gemengde gevoelens. Enerzijds is het mooi dat het wereldwijd zo wordt omarmd en dat er zoveel waardering voor is. Bovendien ervaren miljoenen mensen dankzij yoga meer rust, gezondheid en bewustzijn in hun dagelijkse leven.

Anderzijds is er een keerzijde die Mayuri Bhandari in haar scherpe, humoristische en confronterende theatervoorstelling aan het licht brengt. Alleen al de titel van haar theatershow vat de kern van haar boodschap treffend samen, namelijk: ‘Anti-Yogi: Liberation not Lululemon’.

Met haar show laat zij zien hoe yoga in sommige kringen steeds meer is gecommercialiseerd en verder is verwijderd van de kern. Daar draait het niet meer om innerlijke groei en verbinding, maar om uiterlijk vertoon. Met veel satire en persoonlijke verhalen daagt zij ons uit om opnieuw na te denken over waar yoga daadwerkelijk voor staat.

Anti-Yogi en DesiYUP

Na de theatervoorstelling volgde een inspirerende Q&A met Rabin Baldewsingh, Mayuri Bhandari, de aanwezige journalisten het publiek en als dagvoorzitter, oprichter van cultuurplatform DesiYUP, Mahesvari Autar. In de zaal was veel herkenning voelbaar.

Wat de voorstelling zo bijzonder maakt, is dat Bhandari niet blijft hangen in kritiek. Zij zet haar publiek aan het denken en houdt ons allen een spiegel voor, zonder met een beschuldigende vinger te wijzen. Een van de vragen was dan ook: wat kunnen wij zelf doen? Hoe kunnen wij hier op onze eigen manier aan bijdragen? En hoe zorgen we er samen voor dat de authenticiteit van yoga behouden blijft in een tijd waarin alles steeds sneller wordt geconsumeerd?

Misschien ligt een deel van het antwoord bij verwondering en nieuwsgierigheid. Door ons te blijven interesseren en verdiepen in de geschiedenis, filosofie en culturele context van yoga. Zo eren we niet alleen de traditie, maar verrijken we ook onze eigen beoefening, want yoga gaat veel verder dan je lichaam buigen in allerlei asana’s.

Terug naar de kern

Dat is de hoopvolle boodschap die mij is bijgebleven. De kern van yoga is niet verloren, we kunnen er elk moment voor kiezen om weer terug te gaan naar de essentie. En misschien begint die reis niet op een exotisch retreat of in een dure yogastudio, maar simpelweg met de vraag: waarom stap ik eigenlijk op mijn mat?

Aum Shanti, Shanti, Shanti